باغ وحش وکیل آباد مشهد از اولین باغ وحش های ساخته شده در ایران و تنها باغ وحش مشهد است. این باغ وحش که مساحتی چهل هزار متر مربعی دارد در مجاورت پارک جنگلی وکیل آباد در شمال غربی شهر مشهد قرار گرفته و از پربازدید ترین مناطق گردشگری آن به شمار می‌رود به طوری که روزانه حدودا 5000 بازدید کننده دارد. در ادامه به معرفی کامل باغ وحش مشهد که بازدید از آن می‌تواند برای هر فردی بسیار جذاب باشد، می‌پردازیم.

پیشینه باغ وحش وکیل آباد مشهد

پیشینه ساخت باغ وحش به شکل و شمایل استاندارد آن در ایران به حدود 150 سال پیش و به زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار باز می‌گردد. اولین باغ وحش ایران در منطقه‌ی دوشان تپه در جنوب شرقی تهران و در انتهای خیابان پیروزی امروزی قرار داشت که در زمان سلطنت مظفرالدین شاه قاجار بسته شد و تا مدت ها بعد از آن باغ وحشی در ایران ساخته نشد.

باغ وحش مشهد به همراه باغ وحشی که در سال 1332 در خیابان ولیعصر تهران ساخته شد، از اولین باغ وحش هایی بود که بعد از دوشان تپه در ایران ساخته شد. این باغ وحش مشهد در حدود سال 1338 در محله‌ی قدیمی خواجه ربیع این شهر بنا شد و در حدود 20 سال بعد از آن به علت گسترده تر شدن فضای شهر و قرار گرفتن آن در محدوده شهری، به مکان فعلی آن یعنی منطقه‌ی وکیل آباد منتقل شد.

باغ وحش وکیل آباد مشهد

این باغ وحش همچنان از بزرگترین باغ وحش های ایران است اما با این حال در سال های گذشته به علت فضای کم محیط نگهداری حیوانات و شرایط زیستی نه چندان مطلوب آن ها قرار بر جابه‌جایی و انتقال آن به محیطی بزرگتر و 25 هکتاری شده است. با این حال هنوز این اتفاق صورت نگرفته و با این که باغ وحش وکیل آباد مشهد چندین بار در آستانه‌ی تعطیلی کامل قرار گرفته، و چندین بار هم موقتا بسته شده، همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد و پذیرای بازدید کنندگان است.

اتفاقات اخیر باغ وحش مشهد

در چند سال اخیر وضعیت نگهداری از حیوانات در باغ وحش مشهد به طرز مناسبی صورت نگرفته و اخیرا به دلیل استاندارد سازی و رفع مشکلات بهداشتی این باغ وحش چندین بار توسط اداره دامپزشکی موقتا بسته و دوباره بازگشایی شده است.

به توجه به بررسی های کارشناسان دامپزشکی، شرایط بهداشتی جهت نگهداری از حیوانات در باغ وحش مشهد مناسب نبوده و حتی بعضا از داروهای تاریخ مصرف گذشته برای درمان حیوانات استفاده می‌شده که این امر موجب مرگ تعداد بسیاری از جانداران زیبای این مجموعه شده است. در ادامه چند مورد از وقایعی که به تازگی در این باغ وحش رخ داده را بررسی می‌کنیم.

مرگ مشکوک 8 قلاده ببر

یکی از اتفاقات عجیب و غریبی که به تازگی در باغ وحش مشهد رخ داد، کشف جسد 8 ببر بنگال بود که به احتمالا با هدف فروش پوست و کم کردن تعداد حیوانات مجموعه صورت گرفته است؛ ولی صاحبان باغ وحش علت تلف شدن این 8 ببر را بیماری و کهولت سن آنها می‌دانند. هنوز بر سر این مسئله ابهاماتی وجود دارد و چندین مرتبه مسئولان باغ وحش برای شفاف سازی به مراجع قضایی احضار شده اند. این خبر بلافاصله از سوی مسئولان باغ وحش مشهد تکذیب شد و آن را صرفا جهت نا آرام کردن این مجموعه خواندند، در حالی که تا به حال تلف شدن چندین قلاده ببر به طور همزمان در هیچ دوره ای، در هیچ باغ وحشی رخ نداده است.

ببر باغ وحش مشهد

همچنین اخباری مبنی بر کشف چند تخته پوست ببر و چند جمجمه شنیده می‌شود که احتمالا با حادثه تلف شدن 8 قلاده ببر بنگال باغ وحش مشهد مرتبط است. به گفته صاحبان باغ وحش، این جمجمه ها متعلق به ببرهای مسن بوده است که بر اثر کهولت سن تلف شده اند، اما کارشناسان محیط زیست و دادستانی با بررسی جمجمه ها به این نتیجه رسیده اند که ببرها جوان بودند و علت مرگ و میر آنها عامل مهم تری داشته است.

با این حال به گفته برخی از مسئولین، پیدا شدن این هفت تخته پوست ببر مورد عجیبی نیست و همانند دیگر مواقعی که یک حیوان در باغ وحش تلف می‌شود، پوست آن ها برای موارد دباغی و تاکسیدرمی جدا شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد.

علاوه بر آن، استدلال های متعددی مبنی بر عدم توجیه اقتصادی کشتن ببرهای باغ وحش مشهد وجود دارد. به گفته بسیاری، قیمت هر تخته پوست ببر در حدود 60 میلیون تومان است؛ در حالی که یک ببر بنگال زنده ارزش به مراتب بالاتری دارد. بدین منظور می‌توان به این مسئله پی برد که کشته شدن ببرها جنبه اقتصادی نداشته است.

قربانی شدن 4 قوچ باغ وحش وکیل آباد مشهد

پس از کشف جمجمه ها و پوست ببرهای تلف شده در باغ وحش مشهد، خبری منتشر شد که چهار رأس قوچ در مجموعه سر بریده شده اند. بعد از شنیده شدن این ماجرا، با مسئول باغ وحش تماس حاصل شد که در پاسخ گفته شد که مجوز کشتن و سر بریدن قوچ ها را داشته اند؛ در حالی که کارشناسان ناظر محیط زیست از این اطلاعیه خبر نداشتند. ماجرای سر بریدن این چهار رأس قوچ همچنان سر بسته باقی مانده است.

باغ وحش یا ملک شخصی

ماجرای استخر آب مجاور قفس ببرها نیز واکنش های زیادی را از سوی طرفداران محیط زیست و نهادهای مردمی در بر داشته. به گفته کارشناسان، استخری که در نزدیکی قفس ببرها وجود دارد، به عنوان استخر شخصی استفاده میشده است. این استخر به دلیل علاقه زیستی ببرها برای آب تنی احداث شده بود که به صورت غیر مجاز در اختیار بهره برداری های شخصی قرار گرفت.

توله ببر رها شده در شهر

چندی پیش یک توله ببر سرگردان هم در خیابان های مشهد کشف شد که با انتقادات تند طرفداران محیط زیست و فضای مجازی روبرو شد. فیلمی از سرگردانی یک قلاده ببر جوان در خیابان های مشهد در فضای مجازی منتشر شد و از طریق فرد منتشر کننده فیلم، محل دقیق توله ببر پیدا شد. در حواشی این ماجرا گزارشاتی به عمل آمد که عامل اصلی این اتفاق، خرید و فروش غیر مجاز حیوانات باغ وحش مشهد بوده است. سازمان حفاظت محیط زیست مشهد صرف نظر از برخورد قوه قضائیه، بر صدد این امر برآمد که مجوز باغ وحش را لغو گرداند و گونه های حیوانی را از آن اخذ کرده و به جای دیگری انتقال دهد. این مسئله همچنان در ابهام به سر می‌برد و هنوز هم در حال بررسی است. توله ببر سرگردان نیز به باغ وحش تهران که شرایط محیطی و بهداشتی مناسب تری دارد تحویل داده شد.

باغ وحش مشهد باز است

باغ وحش مشهد باز است یا بسته؟

باغ وحش مشهد سال هاست که دستخوش شرایط نامناسبی از قبیل فضاهای غیر استاندارد برای نگهداری از حیوانات، محیط های کوچک برای انبوه سازی گونه های مختلف جانوری، تغذیه نامناسب، مصرف داروهای تاریخ گذشته و غیر استاندارد و عدم رعایت بهداشت شده است و موجبات نگرانی بسیاری از دوستداران محیط زیست را فراهم کرده.

فرصت هایی جهت اصلاح سازی فضاهای باغ وحش، رعایت ضوابط استاندارد و نکات بهداشتی، اخذ مجوزهای زیست محیطی، اخذ پروانه های بهداشتی و دامپزشکی و ساماندهی کارگاه های تاکسیدرمی به مسئولان باغ وحش وکیل آباد مشهد داده شده که تا کنون هیچکدام از آن ها به طرزی مناسب به اجرا در نیامده اند.

هم چنین، طبق اطلاعیه ها و مقررات جدید، برای ورود و خروج گونه های جانوری باید کسب مجوز کامل از سازمان محیط زیست صورت گیرد و بر روی گونه های زنده میکروچیپ نصب گردد. علاوه برآن، پلاک گذاری حیوانات تلف شده و اجرای دستورالعمل های سازمان حفاظت محیط زیست، اجباری تلقی شده است. مهلتی برای پیاده سازی این استانداردها و دستورالعمل ها به باغ وحش مشهد داده شده و عدم رعایت آنها منجر به تعطیلی نهایی آن می‌گردد. با وجود هر آنچه که گفته شد، هم اکنون تغییرات نسبتا مثبتی در باغ وحش اتفاق افتاده و در های آن همچنان برای ورود علاقه مندان باز است.


بیشتر بخوانید: باغ وحش زیبای دهکده طبیعت قزوین


حیوانات باغ وحش وکیل آباد مشهد

حدود 850 حیوان از 125 گونه‌ی مختلف جانوری، از حیوانات علف خوار و گوشتخوار گرفته تا جانوران خزنده و آبزی در 100 جایگاه مختلف در این باغ وحش مشهد نگهداری می‌شوند. حدود نیمی از حیوانات حاضر در این باغ وحش بومی ایران و نیمی دیگر غیر بومی هستند. از حیوانات این باغ وحش می‌توان به پلنگ آفریقایی، شیر آفریقایی، ببر بنگال، کفتار، شتر لاما، گوسفند بربر، کانگورو، خرس، شامپانزه، بونوبو، گراز، چندین نوع پرنده و البته تایگون که از جفت گیری شیر ماده و ببر نر به وجود می‌آید اشاره داشت.

در باغ وحش وکیل آباد مشهد دو قسمت مجزا‌ی حیوانات تاکسیدرمی شده، که پیکر حیوانات در آن به نمایش گذاشته می‌شود و قسمت خزندگان که در آن جاندارانی مانند مار، سوسمار و تمساح پوزه کوتاه نگهداری می‌شوند، وجود دارد که هزینه‌ی بلیط آن ها جداگانه است.

در جایگاه قرار گیری هر گونه‌ از حیوانات نیز توضیحات جامعی نوشته شده که می‌تواند برای افراد بازدید کننده و به خصوص کودکان بسیار جالب باشد.

ببرشیر در باغ وحش وکیل آباد مشهد
تایگون

دیگر امکانات این باغ وحش

باغ وحش مشهد در محدوده‌ی پارک جنگلی وکیل آباد قرار گرفته که منطقه‌ای خوش آب و هوا در هشت کیلومتری شمال غرب این شهر است. در این محدوده 700 هزار متر مربعی امکانات تفریحی و رفاهی مختلفی مانند رستوران ها و بوفه های مختلف، سینمای پنج بعدی، موزه و… قرار دارد. پارک آبی موج های خروشان مشهد و دو پیست کارتینگ هم در نزدیکی باغ وحش قرار دارند. یکی از شهربازی های بزرگ مشهد به نام شهربازی پارک شادی نیز در این منطقه واقع شده بود که به دلایلی بسته شد.

ساعت کار این باغ وحش مشهد

همه روزه از ساعت 8 صبح تا حدود 30 دقیقه قبل از غروب آفتاب.

آدرس باغ وحش وکیل آباد مشهد

مشهد، میدان آزادی، انتهای بزرگراه وکیل آباد.

منطقه‌ی وکیل آباد دارای ایستگاه مترو مخصوص به خود است و از این لحاظ به راحتی قابل دسترسی است. همچنین این مکان در فاصله‌ی 19 کیلومتری حرم امام رضا قرار دارد که مسیر آن حدودا در نیم ساعت طی می‌شود.

یک دیدگاه

  1. مقاله کامل و جامعی بود در مورد باغ وحش مشهد، ممنون

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید